Matt Haig – Het troostboek

Het troostboek / Matt Haig ; vertaald uit het Engels door Monique ter Berg. – Amsterdam : Lebowski, 2021. – 272 pagina’s ; 21 cm. – Vertaling van: The comfort book. – Canongate Books, Ltd., 2021. ISBN 978-90-488-6192-7

Deze verzameling gedachten, meditaties, herinneringen, citaten en lijstjes schreef Haig in de tijd dat hij door een diep dal ging. Om zichzelf, en nu anderen, hoop te bieden en te troosten. Over die periode van depressie schreef hij in zijn boek Redenen om te blijven leven (2015). De meeste korte tot zeer korte hoofdstukken, van aforismen tot
iets dieper gaande teksten over zijn voorbeelden, zoals de Stoïcijnen, kan de lezer tot zich nemen in een willekeurige volgorde. De structuur wordt gevormd door vier onderdelen, maar inhoudelijk loopt alles door elkaar. Rommelig zoals het leven soms kan zijn. Die lijstjes zijn leuk, maar – met uitzondering van ‘Troostfilms’ – zonder context nietszeggend. Als de lezer meer achtergrond bij soortgelijke keuzes uit de literatuur, kunst en muziek wil hebben, dan zal Troost : als licht in donkere tijden (2021) van Michael Ignatieff wellicht een betere keus zijn.

Cop. NBD Biblion. Mag zonder schriftelijke toestemming niet worden overgenomen.

Filosofie voor leiders

Filosofie voor leiders : van opvoeders tot opvolgers : met wijsgeren en eindbazen Beauvoir, Machiavelli, Nietzsche, Trump, Poetin en Plato / hoofdredactie Coen Simon ; redactie en eindredactie Hannah Achterbosch, Alexandra van Ditmars, Tim Oudshoorn. – Nijmegen : Filosofie NL Media B.V., [2021]. – 99 pagina’s : illustraties ; 27 cm ISBN 8719992599

Filosofie Magazine kwam in 1992 voor het eerst uit en is in bijna dertig jaar uitgegroeid
tot een populairwetenschappelijk tijdschrift over publieksfilosofie voor een geïnteresseerd lezerspubliek. In ‘Specials’ worden de beste artikelen gebundeld over thema’s als Verlichting, Verlangen, Vrouwelijke denkers en nu over Filosofie voor leiders. In interviews, boekbesprekingen en artikelen komt het thema voorbij in verschillende uitingsvormen: opvoeding, koningschap, politie, bureaucratie en
charisma. En denkers van Plato, Machiavelli, Kant, Nietzsche en Simone de Beauvoir tot
Agnes Heller. Auteurs zijn onder meer Leon Heuts, Joep Dohmen, Maarten Meester,
Ivana Ivanovic en Stine Jensen. Met talrijke illustraties; uitgave in iets kleiner dan A4-
formaat.

Cop. NBD Biblion, Mag zonder schriftelijke toestemming niet worden overgenomen.

Giorgio Agamben – Epidemie als politiek

Epidemie als politiek : de uitzonderingstoestand als het nieuwe normaal / Giorgio Agamben ; vertalingen Ype de
Boer, Tim Christiaens en Menno Grootveld ; voorwoord Ype de Boer ; nawoord Tim Christiaens. – [Amsterdam] : Starfish Books, [2021]. – 127 pagina’s ; 20 cm. – Vertaald uit het Italiaans. – Met literatuuropgave. ISBN 978-94-927341-2-9

Twintig korte teksten en vier interviews over de coronacrisis van de bekende Italiaanse filosoof Giorgio Agamben (1942). Hij denkt na over de ethische en politieke gevolgen van de crisis. Het eerste essay was bij publicatie (26 februari 2020 in Il Manifesto) meteen al geruchtmakend. Agamben stelt daarin dat de Italiaanse overheid ten onrechte de noodtoestand uitriep en daarmee een voorwendsel had om de democratie buiten spel te zetten. Een filosoof die hier tegenin ging, is Slavoj Zizek (Pandemie. Hoe corona de wereld veranderde). Het is een tweestrijd die ook in Nederland woedt en dit boek actueel maakt. Iedere lezer wordt uitgedaagd zelf een standpunt in te nemen. Een kenner van Agambens werk, Ype de Boer, plaatst diens analyses in een voorwoord in de bredere context van zijn denken. Tim Christiaens biedt in een nawoord inzicht in Agambens specifieke coronakritiek. Verzorgd uitgegeven bundel, met verklarende voetnoten en literatuurlijst.

Cop. NBD Biblion. Mag zonder schriftelijke toestemming niet worden overgenomen.

Peter Abspoel – Stiefkind van de rede

Stiefkind van de rede : essays over de voorwaarden van menselijkheid / Peter Abspoel. – [Eindhoven] : Damon, [2021]. – 491 pagina’s : portret ; 24 cm. – Met literatuuropgave, register. ISBN 978-94-634-0298-9

Wat is er nodig om ons als mensen te kunnen ontwikkelen en zin te geven aan wat wij doen? Dat vraagt Peter Abspoel zich in dit boek met essays af, waarbij hij niet de pretentie heeft volledig te zijn, maar wel de relevantie en de invulling van de vraag wil
onderstrepen. Een invulling aan de hand van tradities, het stiefkind, die hij plaatst tegenover rationele opvattingen. Abspoel is cultureel antropoloog en filosoof en onderzocht tradities. Dit boek bevat enkele uitwerkingen van ideeën die in eerste instantie voor zijn proefschrift (Zingeving in het Westen) waren bedoeld. De auteur zet zich af tegen concepten als Bildung en de hermeneutiek van Gadamer en wendt zich tot ideeën die uitgaan van de mens als sociaal wezen. Vanuit een rooms-katholiek gezichtspunt geschreven en beïnvloed door Maurice Blondels visie op denken en doen. Geen gemakkelijke kost, waarin echter voor de in cultuurkritiek geïnteresseerde doorzetter pareltjes en doordenkertjes verborgen zitten.

Cop. NBD Biblion. Mag zonder schriftelijke toestemming niet worden overgenomen.

Hannah Nathans – Joods worden in Nederland

Joods worden in Nederland / Hannah Nathans ; omslagillustratie en foto’s ; binnenwerk [tenzij
anders vermeld]: Saskia Aukema. – Amsterdam : Stichting Amphora Books, [2021]. – 178 pagina’s :
foto’s ; 24 cm. – Met literatuuropgave. ISBN 978-90-6446-146-0

Joods worden is – hoewel niet gemakkelijk – mogelijk. Hannah Nathans, rabbijn binnen het reconstructionistische jodendom (een progressieve stroming uit de Verenigde Staten), weet dit uit eigen ervaring. Haar grootvader was joods, haar moeder niet en ze groeide op binnen het christendom. Ze ging formeel over naar het jodendom, begeleidt mensen op dezelfde weg en deed promotieonderzoek naar de aard van dit proces dat ‘gioer’ heet. Dit boek is op dit onderzoek gebaseerd. Het bestaat uit drie delen: wat is gioer precies; interviews met zo’n twintig mensen die gioer hebben gedaan; resultaten van het onderzoek en een conclusie. Tezamen vormen ze een hechte eenheid. Het boek geeft voor het eerst binnen Nederland zo diepgaand inzicht in thema’s als joodse identiteit en ‘bekering’ (uitkomen). Op grond hiervan wordt gepleit voor verbeteringen binnen dit proces. Mooi vormgegeven, met portretfoto’s in kleur van Saskia Aukema, voetnoten en een verklarende woordenlijst. Hoewel er meer boeken met interviews met joden verschijnen, is dit boek door de specifieke insteek relevant in een tijd waarin de aandacht voor identiteit en bekering groeiend is.

Cop. NBD Biblion. Mag zonder schriftelijke toestemming niet worden overgenomen.

Gareth Southwell – Paradoxen

Paradoxen : van illusies tot oneindigheid : vermeende tegenstrijdigheden / Gareth Southwell ; aanvullende teksten van Gary Hayden en Michael Picard ; illustraties van Matt Windsor ; vertaling [uit het Engels]: Gert-Jan Kramer en Simone Bassie. – Kerkdriel : Librero, [2021]. – 208 pagina’s : illustraties ; 22 cm. – Vertaling van: Paradoxes. – Quatro Publishing plc, © 2019. – Oorspronkelijk verschenen onder de auteursnamen: Gary Hayden en Michael Picard. – © 2013. – Met literatuuropgave, register. ISBN 978-94-635-9467-7

In dit boek staan beweringen centraal die tegenstrijdig lijken of indruisen tegen het
gezond verstand, maar mogelijkerwijs toch kloppen. De paradoxen die langskomen,
variëren van puzzels met verrassende oplossingen tot grote ontdekkingen, vanaf de
oude Grieken tot Hawking. Er worden praktijkvoorbeelden, gedachte-experimenten,
oefenopgaven, methoden en oplossingen geboden rond thema’s als weten en geloven,
logica en waarheid, ruimte en tijd enz.. Inclusief achtergrondinformatie en korte
biografieën van de denkers die de revue passeren. De auteur is filosoof en publiceerde
eerder Wijze woorden. Hij werkte voor dit boek samen met twee andere filosofen:
Gary Hayden en Michael Picard. Leuk, speels en kleurrijk vormgegeven boek voor lezers
die geïnteresseerd zijn in filosofie, wiskunde en/of wetenschap. Om af en toe, net als
een puzzel(boekje) ter lering en vermaak op te pakken. Met registers en een
bibliografie.

Cop. NBD Biblion. Mag zonder schriftelijke toestemming niet worden overgenomen.

Greet Van Thienen – De stuntelende mens

De stuntelende mens : een klein onderzoek naar wat we zijn / Greet Van Thienen. – Kalmthout : Pelckmans,
[2021]. – 178 pagina’s ; 20 cm. – Omslag vermeldt: Naar de podcast Kant, en klaar!. ISBN 978-94-631-0516-3

‘Wat is de mens?’ is volgens Immanuel Kant – en veel andere wijsgeren – dé centrale vraag van de filosofie. De Vlaamse radio- en podcastmaakster Greet Van Thienen trekt de vraag door naar deze tijd, met ons besef van onzekerheid door Covid-19, de verant-woordelijkheid die we hebben, inlevingsvermogen in een ander, verbeeldingskracht enzovoort. De auteur gaat te rade bij haar omgeving, in de literatuur (onder meer bij Flaubert), de psychiatrie en mensen die ze interviewde voor haat podcast Kant, en klaar! Het leverde achttien los van elkaar staande stukken op voor een breed publiek naar het verschijnsel ‘mens’. De titel van het boek ligt in het verlengde van wat de forensisch antropoloog Sue Black eens over de mens schreef en wat volgens Van Thienen troostend is: wij zijn deels gedetermineerd, maar hebben ook de vrijheid om keuzes te maken. De mens is met andere woorden méér dan de stuntelaar die de titel doet vermoeden.

Cop. NBD Biblion. Mag zonder schriftelijke toestemming niet worden overgenomen.

Mark Tuitert – DRIVE

DRIVE : train je stoïcijnse mindset : 10 lessen voor een scherpe & relaxte mindset / Mark Tuitert ; geschreven in samenwerking met Thomas Hogeling ; met illustraties van Ruben Steeman. – Amsterdam : Maven Publishing, [2021]. – 135 pagina’s : illustraties ; 19 cm ISBN 978-94-932131-6-6

In de weken voor de Olympische Spelen van 2010 leest schaatser Mark Tuitert voor het eerst over stoïcijnse filosofie. Hij wint goud op de 1500 meter. Of er een verband tussen dat lezen en winnen bestaat, is moeilijk te zeggen, maar wel is duidelijk dat het trainen op beide vlakken hem zowel meer ontspanning als gedrevenheid geven. Het stoïcisme is een van oorsprong oude Griekse en Romeinse denkwijze (Epictetus, Seneca) die zich uit in kalmte, gemoedsrust en voldoening. In dit boek, dat Tuitert schreef in samenwerking met sportpsycholoog Thomas Hogeling, wordt deze denkwijze
teruggebracht tot tien principes: tegenslag, emoties, controle, eigenbelang, acceptatie, spijt, dankbaarheid, richting, karakter en doelen. Tuitert mengt stoïcijnse waarden met eigen ervaringen als topsporter, ondernemer én als mens. Na elk hoofdstuk volgt een korte training om zelf te doen. Helder geschreven, boeiend en leerzaam, ook voor niet-sporters en niet-ondernemers.

Cop. NBD Biblion. Mag zonder schriftelijke toestemming niet worden overgenomen.

Gerbert Faure – Basisboek filosofie

Basisboek filosofie / Gerbert Faure ; redactie Kirsten Verhagen. – Eerste druk. – Groningen : Uitgeverij kleine Uil, 2021. – 200 pagina’s : illustraties ; 24 cm. – Met register. ISBN 978-94-931704-6-9

Na een heldere inleiding over de vraag wat filosofie eigenlijk is, behandelt de auteur drie onderdelen van de wijsbegeerte: ethiek, antropologie (menskunde) en epistemologie (kenleer). Onderdelen kennen we uit zijn boek Vrije wil, moraal en het geslaagde leven (2017). Gerbert Faure viel al op toen hij voor zijn vwo-eindexamen filosofie aan het Maastrichtse Bonnefantencollege een tien haalde. Thans is hij docent aan de lerarenopleiding van Fontys Tilburg (filosofie en Nederlands). In dit boek plaatst hij telkens theorieën van oude filosofen naast die van moderne wijsgeren, waarbij hij kritische vragen niet schuwt en de lezer aanzet tot zelf nadenken. Mooie uitgave waarin begrippen of bekende en minder bekende denkers in grijze, geïllustreerde tekstvakken worden uitgelicht en kernbegrippen in de kantlijn worden aangegeven. Een van de beste filosofieboeken van de laatste tijd. Met afbeeldingen in zwart-wit, een zaken- en namenregister.

Cop. NBD Biblion. Mag zonder schriftelijke toestemming niet worden overgenomen.

Jaap Sanders – Adje Cohen

Adje Cohen : een leven in verzet / Jaap Sanders. – Amsterdam : Uitgeverij Van Praag, [2021]. – 299
pagina’s ; 64 ongenummerde pagina’s platen  ; illustraties ; 22 cm. – Met literatuuropgave.
ISBN 978-90-490-2432-1

De in 2000 overleden en in Israël begraven Duitse-Nederlander Adje (Uri Jehoeda) Cohen (1910-2000) was zijn hele leven in verzet: in het gewapend verzet tegen de nazi’s en eigenlijk tegen iedereen die het niet zo nauw nam met het orthodoxe jodendom. Om geld bij elkaar te krijgen voor het orthodox-joodse Cheider in Amsterdam, legde hij zelfs contact met ‘zwarte Joop’ uit de onderwereld. Verder was Cohen betrokken bij tal van hulpprojecten, zoals het naar Nederland halen van joodse kinderen uit het getroffen Tsjernobyl. De auteur van dit boek trok jarenlang met hem op en had toegang tot nationale en internationale archieven en mensen uit Cohens directe omgeving. Sanders plaatst de verkregen gegevens binnen de context van het (inter)nationale orthodoxe jodendom, zoals het Chassidisme, een stroming waartoe Cohen zich aangetrokken voelde. Met twee katernen afbeeldingen in kleur en zwart-wit,
eindnoten, enkele teksten van en een interview met Cohen alsmede een lijst met
termen en afkortingen.

Cop. NBD Biblion. Mag zonder schriftelijke toestemming niet worden overgenomen.