De wereld denken

Gescoord in de ramsj : twee gesprekken tussen filosoof Jean Baudrillard en architect Jean Nouvel: Unieke objecten (uitg. Klement/Pelckmans). De tweede architect dit jaar in wiens werk ik me, na Zaha Hadid, verdiep. En wát voor een architect!

Baudrillard stelt hem aan het begin een vraag die een beetje de leidraad van het gesprek wordt: ‘Is er een waarheid van de architectuur, in de zin dat er een boven-zinnelijke bestemming van de architectuur, van ruimte zou zijn?’ Even verderop geeft hij zelf ook een antwoord: er moet dualiteit, interactiviteit en context zijn wil een gebouw verleiden. Een gebouw moet niet over-esthetisch zijn, een pretentie aan betekenis uitdrukken, maar iets hebben wat de esthetiek overstijgt: een geheim. Er moet sprake zijn van een tussenruimte, een leegte, een niets.’
Nouvel gebruikt soortgelijke termen wanneer hij het heeft over ‘een esthetiek van de openbaring’, metafysica en premeditatieve arbeid. En tenslotte: ‘De stijl zou een singuliere manier moeten weerspiegelen om de wereld te denken.’

Wie zijn werk (een beetje) leert kennen, of al kent, herkent deze uitspraken er allemaal in terug. Nouvels stijl op zich en al zijn gebouwen in het bijzonder zijn singulier en vallen in geen enkel hokje onder te brengen. Iets wat overigens ook voor het werk van Hadid geldt. Nouvel paart high tech-ontwikkelingen aan prachtige kleuren en structuren die niet alleen verrassen (verleiden noemt Baudrillard het) maar ook aansluiten op de context, de omgeving.

In Nederland staat er tot nu toe een voorbeeld van: het nieuwe hoofdkantoor van het Europees Octrooibureau in Rijswijk, dat volgend jaar in gebruik wordt genomen. Wat Nouvel hier deed, is aansluiting vinden bij het Hollandse landschap. In de glazen gevel met zijn transparantie en weerkaatsing van het licht, vind je er iets van terug.
Ook in België valt een mooi voorbeeld van zijn werk te vinden: het hoofdkwartier van politie in Charleroi, in combinatie met een dansstudio. Het hoge gebouw (75 meter ten opzichte van 107 meter in Rijswijk) sluit op de begane grond haast naadloos aan op de omringende laagbouw. Dat was ook de bedoeling. De toren is niet van glas, maar van geglazuurd politie-blauwe bakstenen die contrasteren met de rode baksteen gebouwen aan de voet ervan.
Iets verder weg, in Parijs, staat het prachtige Institut du Monde Arabe, waarvan de gevel (zie afb. rechts) is geïnspireerd door de noucharabies uit de Islamitische architectuur.

Aan de overzijde van de Oceaan bouwde Nouvel het Minneapolis’s Guthrie theater, geïnspireerd door het industriële verleden, de Mississippi River en de St. Anthony Falls (zie afb. links). Het lijkt zo op afbeeldingen van een adembenemende schoonheid te zijn.
Aan de andere kant van de wereld verrijst het National Art Museum of China, een ontwerp waarmee hij Rem Koolhaas, Zaha Hadid en Frank Gehry de loef afstak. Het ontwerp is gebaseerd op een penseelstreek en verheft zich, boven-zinnelijk, van de aarde.

Ik zie het al: verkende ik afgelopen zomer Londen in de voetsporen van Hadid, een volgende keer is Nouvel aan de beurt. Voor naar het One New Change complex, dat hij maakte als een contrapunt op de St. Paul’s Cathedral. Vanaf het terras schijn je ook nog een prachtig uitzicht over de stad te hebben. En dan hebben we het nog niet eens gehad over de Torre Agba in Barcelona, of Le Philharmonie de Paris. Er valt nog zoveel te ontdekken …

http://www.architecturaldigest.com/gallery/jean-nouvel-architecture

 

Troostkunst op de KunstRAI

Van Herwaarden_DaglichtStoop_Aardappelzak

 

 

 

 

Het leek wel een kaartspel dat ik speelde na thuiskomst van de KunstRAI, waarvoor ik van Museumtijdschrift twee vrijkaarten had gewonnen. Na wikken en wegen bleven er twee namen hangen: die van Françoise Stoop en van Caren van Herwaarden. En hun werk heeft wat gemeenschappelijks ook, zodat ik ze in één blog samen kan voegen.

Van Herwaarden werkt met oude lakens, stijfsel, hout en tape (zie foto rechts), Stoop met katoen, linnen, hardboard en jute. Maar Van Herwaarden maakt ook prachtige, verstild werk in aquarel en potlood, zoals Daglicht (zie foto links) dat op de KunstRAI in de stand hing van de Stichting Archaeopteryx Lithographica (Amsterdam) en waar mijn aandacht meteen door werd getrokken. Twee figuren op een ezel, alle drie doorzichtig. Een man houdt een vrouw vast – Jozef en Maria op weg naar Bethlehem? Maar het hoeft niet, dat maakt ze zo veelzeggend.

Van Stoop waren op de KunstRAI in de stand van Galerie de Roos van Tudor (Leeuwarden) bewerkte juten zakken te zien, die ze geïnspireerd door het Hollandse landschap in verfijnde kleuren heeft beschilderd. Oud materiaal, eigentijds vormgegeven zoals de kommen met glazuur die ze ook maakt. Van een eenvoud die meteen trekt. De kunstenares noemt het ‘troostkunst’ – kunst die het leven niet alleen mooier maakt, maar ook verdiept. Zodat je raakt aan de zin ervan. Dat alleen al maakt een bezoek aan de KunstRAI tot een ware belevenis, in alle betekenislagen die het woord rijk is.

http://www.fstoop.nl/

http://www.cvanherwaarden.nl/

Beursinfo